Ιστορική Πανελλαδική Εξέγερση 1684 και τα Ελγίνεια.

Το 1684, εκδηλώθηκε η σημαντικότερη ίσως Επανάσταση μέχρι τότε, η οποία δεν ήταν ενιαία, αλλά ήταν διασκορπισμένα επαναστατικά κινήματα σε όλη την Ελλάδα.

Το έναυσμα για αυτές τις Επαναστάσεις δόθηκε μετά την Έναρξη του Βενετοτουρκικού πολέμου ή αλλιώς του Πολέμου του Μοριά. Ο Πόλεμος αυτός διαδραματίστηκε κυρίως στο Αιγαίο και τον Μοριά από το 1684 μέχρι το 1699.

Οι Ενετοί έστειλαν τους Ζακυνθινούς συνταγματάρχη Παύλο Μακρή και Δοξαρά στη Μάνη, προσκαλώντας τους Έλληνες σε επανάσταση.

Ταυτόχρονα αποβίβασε τους αρματολούς Αγγέλη, Πάνο Μεϊντάνη και Χορμόπουλο στην περιοχή της Βόνιτσας. Πρώτος στόχος ήταν η Λευκάδα την οποία κατέλαβε μετά από σύντομη πολιορκία.

Στη συνέχεια οι Βενετοί εισέβαλαν στην ενδοχώρα της Ακαρνανίας και με τη βοήθεια Ελλήνων οπλαρχηγών κατέλαβαν στα τέλη του Σεπτέμβρη του 1684 τη Βόνιτσα και την Πρέβεζα.

Οι επιτυχημένες αυτές επιχειρήσεις ενθάρρυναν τους Έλληνες να συνεργαστούν μαζί τους εναντίον των Οθωμανών. Με τους αρματολούς ενώθηκαν και οι Χρήστος και Μόσχος Βαλαωρίτες, Σπαθόγιαννος από το Ξηρομέρι κτλ.

Την επανάσταση κήρυξαν και οι μητροπολίτες Πολυανής (περιοχή Δοϊράνης και Κιλκίς) με αποστολή αγωνιστών στην Πελοπόννησο, και Κασσάνδρας, στη Μακεδονία, καθώς και ο μητροπολίτης Λήμνου.

Οι Χειμαριώτες ταυτόχρονα ξεσηκώθηκαν και αυτοί, απαγχόνισαν τους Τούρκους και έστειλαν τα κεφάλια τους στους Ενετούς, οι οποίοι ανταπέστειλαν δώρα και υποσχέσεις βοηθείας.

Έχοντας εξασφαλίσει τα νώτα του ο Μοροζίνι, πέρασε στην Πελοπόννησο όπου οι Έλληνες είχαν εξεγερθεί. Ο Ισμαήλ Πασάς με 10.000 στρατό εκστράτευσε κατά της Μάνης εξασφαλίζοντας την υποταγή των Μανιατών.

Στα μέσα Ιουνίου του 1685 οι Βενετοί με δύναμη 8.100 ανδρών πολιόρκησαν την Κορώνη. Η Κορώνη παραδόθηκε την νύχτα της 31 Ιουλίου 1685.

Στη συνέχεια ο Μοροζίνι βάδισε προς την Καλαμάτα, ενθαρρύνοντας τους Μανιάτες να εξεγερθούν ξανά. Ενώ ο Οθωμανός ναύαρχος στο Ναύπλιο προετοίμαζε εκστρατεία κατά των Ενετών, ο Γερμανός στρατηγός Άνιμπαλ φον Ντέγκενφελντ με 1500 Μανιάτες και άλλους μισθοφόρους τον έτρεψε σε φυγή.

Ο Μοροζίνι νικώντας έναν πολυάριθμο Οθωμανικό στρατό κατέλαβε την Καλαμάτα ενώ μέχρι τα τέλη Σεπτεμβρίου βρισκόταν στον έλεγχό του μεγάλο τμήμα της Μεσσηνίας.

Στις αρχές του 1686, οι Βενετοί ενισχυόμενοι από την Τοσκάνη, την ηγεσία των χερσαίων επιχειρήσεων ανέλαβε ο Σουηδός κόμης Όττο Βίλχελμ Καίνιξμαρκ και των θαλάσσιων ο Μοροζίνι.

Στις 3 Ιουνίου 1686 ο Καίνιξμαρκ κατέλαβε την Πύλο και το Ναυαρίνο. Οι Βενετοί στη συνέχεια προχώρησαν προς το Άργος και το Ναύπλιο. Ο Βενετικός στρατός αποβιβάστηκε στο Ναύπλιο το 1686. Μετά από σκληρές μάχες με τα στρατεύματα του Ισμαήλ Πασά κατέλαβαν την πόλη ένα μήνα αργότερα.

Στις αρχές του 1687 ο Μοροζίνι δέχτηκε ενισχύσεις με την άφιξη γερμανικών σωμάτων από το Αννόβερο. Η δύναμή του πλέον του επέτρεπε να στραφεί εναντίον του μεγαλύτερου οχυρού της Πελοποννήσου, της πόλης της Πάτρας και του κάστρου στο Ρίο.

Οι Οθωμανοί επιτέθηκαν αμέσως στους Βενετούς κατά την αποβίβασή τους στην περιοχή της Αχαΐας, όμως ηττήθηκαν.

Ο πανικός που ξέσπασε τότε στις τάξεις των τουρκικών δυνάμεων επέτρεψε στους Βενετούς να προχωρήσουν στην κατάληψη της Πάτρας έπειτα από πολιορκία και του Ρίου.

Η κατάληψη της Πελοποννήσου ολοκληρώθηκε το 1687 με την κατάληψη των κάστρων της Κορίνθου και του Μυστρά. Μόνο η Μονεμβασιά παρέμεινε στα χέρια των Οθωμανών μέχρι το 1690.

Συνάμα, ο Πάνος Μειντάνης, ο οποίος ήταν Αρματωλός στα Τρίκαλα, άλλαξε στρατόπεδο και ξεκίνησε Επανάσταση στη στην Θεσσαλία και την Μακεδονία και προκάλεσε πράγματι ισχυρά προβλήματα στους Οθωμανούς οι οποίοι με δυσκολία προσέγγιζαν την Πελοπόννησο ώστε να αντιμετωπίσουν τους Βενετούς ενισχύοντας έτσι το μέτωπο αυτό.

Οι Επαναστάσεις αυτές είχαν αρκετές επιτυχίες και έδωσαν ελπίδα στους Έλληνες οι οποίοι βίωναν μόνο αποτυχίες κατά τις Επαναστατικές Απόπειρες τους.

Ο Βενετοτουρκικός πόλεμος έληξε με κατάληψη του Μοριά από τους Ενετούς. Έτσι, οι Επαναστάτες που πολέμησαν πάρα το πλευρό τους το θεώρησαν και ως δική τους νίκη.

Εν τέλει είναι άξιο αναφοράς πως κατά την διάρκεια της πολιορκίας της Αθήνας από τους Βενετούς, οι Ξένοι για μια ακόμη φορά διέπραξαν μια αισχρότητα.

Ο Μοροζίνι, αδιαφορώντας για τον Πολιτισμό του Ελληνικού Έθνους, έστησε τα κανόνια του στα περίχωρα της Αθήνας. Κατά την διάρκεια των Κανονιοβολισμών, ο Μοροζίνι πέτυχε τον Παρθενώνα και κατέστρεψε ένα μεγάλο μέρος του.

Αυτά πουλήθηκαν αργότερα (Ελγίνεια).