Επανάσταση Λιτόχωρου

Μετά την Υπογραφή της Συνθήκης του Αγίου Στεφάνου (1878, δημιουργία Βουλγαρίας που θα κατείχε την Μακεδονία κτλ) όπως ανέφερα πριν από μερικές Αναρτήσεις, οι Μακεδόνες, αντέδρασαν έντονα.

Στις 19 Φεβρουαρίου 1878, εκδηλώθηκε η Εξέγερση στο Λιτόχωρο.

Ο συγκεκριμένος τόπος επιλέχθηκε λόγω της σημαντικής Γεωγραφικής Θέσης (σύνορα με Θάλασσα) που διευκόλυνε τον Ανεφοδιασμό και την Επικοινωνία με την Ημιανεξάρτητη Θεσσαλία.

Το σχέδιο για την Επανάσταση φέρεται να εγκρίθηκε από την Κεντρική Επιτροπή Μακεδονικού Αγώνα, της οποίας Πρόεδρος ήταν ο Νομομαθής Παύλος Καλλιγάς, υπό τη Μυστική Συμπαράσταση του τότε Προξένου της Θεσσαλονίκης, Κωνσταντίνου Βατικιώτη και του Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης Ιωακείμ, μετέπειτα Πατριάρχη Κωνσταντινούπολης.

Η Επανάσταση ξεκίνησε και Επικεφαλής τέθηκε ο Λοχαγός Κοσμάς Δουμπιώτης.

Στις 15 Φεβρουαρίου, 500 Εθελοντές, αποβιβάστηκαν στην Πλάκα Λιτοχώρου, με δύο καράβια, το "Βυζάντιο" και την "Ύδρα"

Στο Μοναστήρι του Αγίου Διονυσίου (Όλυμπος), μεταφέρθηκαν Πολεμοφόδια και 2.500 Άνδρες από τις γύρω περιοχές κινήθηκαν στον Αγώνα, βλέποντας την Μακεδονία να χάνεται με την Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου.

Μάλιστα, τα Όπλα, δεν έφταναν για όλους και περίπου 2.000 άλλοι Πολεμιστές, περίμεναν νέα Όπλα και Πολεμοφόδια.

Την Κυριακή, 19 Φεβρουαρίου 1878, ημέρα που υπογράφηκε η Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου, οι Επαναστάτες, ίδρυσαν την Επαναστατική Κυβέρνηση Ολύμπου, της οποίας Αρχηγός, ήταν ο Ευάγγελος Κοροβάγκος, ενώ πολλοί Ιερείς, Επίσκοποι και Ιατροί συμμετείχαν επίσης στην Κυβέρνηση.

Η απόφαση συνυπογράφηκε από 40 Αντιπροσώπους από Χωριά της Πιερίας, του Ολύμπου και της Κοζάνης.

Στις 20 Φεβρουαρίου, κηρύχθηκε Επανάσταση στον Κολινδρό, από τον Επίσκοπο Νικόλαο Λούση.

Έτσι με Αρχηγό τον Οπλαρχηγό Βαγγέλη Χοστέβα και 300 Άνδρες, έγινε με επιτυχία η επίθεση κατά της Οθωμανικής Φρουράς.

Η Αρχή της Επανάστασης ήταν πολύ ελπιδοφόρα!

Η Επαναστατική Κυβέρνηση του Λιτοχώρου προέβη στην έκδοση προκήρυξης, η οποία απευθυνόταν στις Μεγάλες Δυνάμεις, οι οποίοι είχαν την Έδρα τους στη Θεσσαλονίκη.

Η Επανάσταση, έμοιαζε με ένα νέο 1821 και ο Οθωμανός Διοικητής της Κατερίνης, Ντερβίς Μπαμπά δήλωσε υποταγή, θέτοντας τον Όρο να διασφαλιστεί η σωματική ακεραιότητα των Οθωμανών της Κατερίνης.

Ενώ όλα κυλούσαν ομαλά, ο "Έλληνας" Ηπειρώτης Τσιφλικάς Γιάννης Μπίτσιος, ο οποίος ήταν και Διερμηνέας στο Βρετανικό Προξενείο στη Θεσσαλονίκη και τον ενδιέφερε να μην πάθουν τίποτα τα Τσιφλίκια του, συνεννοήθηκε με τους Οθωμανούς και σύντομα ανακαταλήφθηκε η Κατερίνη από τον Ασάφ Πασά.

Στις 25 Φεβρουαρίου οι Οθωμανικές Δυνάμεις, βάδισαν προς τον Κολινδρό και ο Μητροπολίτης Κίτρους Νικόλαος πυρπόλησε τη Μητρόπολη για να μην πέσουν στα Χέρια των Οθωμανών τα Ιερά Κειμήλια.

3.000 Γυναίκες και Παιδιά, κατέφυγαν στη Μονή Αγίων Πάντων.

Εκεί, για να μην πέσουν στα Χέρια των Οθωμανών, ακολούθησαν το παράδειγμα των Γυναικών στο Ζάλογγο και στην Αραπίτσα, θυσιάζοντας τις ζωές τους.

Το Λιτόχωρο, ανακαταλήφθηκε από τους Οθωμανούς, στις 4 Μαρτίου και οι Οθωμανοί, πυρπόλησαν 9 Εκκλησίες, 320 Σπίτια και σκότωσαν όλους τους Λιτοχωρίτες.

2.800 Όπλα, κατευθύνθηκαν προς την Μακεδονία, ώστε να στηρίξουν την Επανάσταση, αλλά έπεσαν στα χέρια των Οθωμανών.

Ο Επίλογος της Επανάστασης, γράφηκε στη Λαμία, με την Υπογραφή της Ανακωχής στο Σμόκοβο, στις 19 Απριλίου 1878.

Εκεί οι Επαναστάτες, διαπραγματεύτηκαν με τους Άγγλους, οι οποίοι ενήργησαν υπέρ των Συμφερόντων τους και στήριξαν τους Οθωμανούς.

Δόθηκε Αμνηστία στους Οπλαρχηγούς, οι οποίοι επέστρεψαν στα Ορεινά Μέρη του Ολύμπου, για να προετοιμάσουν νέες Εξεγέρσεις.

Η Επανάσταση, παρόλο που απέτυχε, ήταν πολύ σημαντική, καθώς συνέβαλε τα Μέγιστα στην ακύρωση της Συνθήκης του Αγίου Στεφάνου και στην σύναψη Νέας Συνθήκης στο Βερολίνο, με την συμμετοχή της Ελλάδας.