Η Έξοδος του Μεσολογγίου.

Μετά την πτώση του Ντολμά, ο Ιμπραήμ στράφηκε προς το Αιτωλικό. Οι εξαντλημένοι (από τις μάχες και την πείνα) κάτοικοι, πρότειναν να παραδοθούν.

Κύριος όρος της παράδοσης, ήταν η προστασία των ζωών τους και η αποχώρηση τους, παίρνοντας ως και 100 γρόσια από την περιουσία τους.

Ο Ιμπραήμ δέχτηκε, αλλά έθεσε έναν περίεργο όρο. Ζήτησε να διαλέξει ένα άτομο που θα αιχμαλώτιζε.

Κατά την έξοδο φάνηκε, ότι επρόκειτο για μια Πανέμορφη Ελληνίδα, Ξακουστή για την ομορφιά της, που στάλθηκε στο Χαρέμι του Ιμπραήμ.

Συνάμα, μετά την αποτυχία του Μιαούλη να "σπάσει" τον ναυτικό αποκλεισμό, η φρουρά εξαναγκάστηκε να σιτίζεται με σκυλιά, γάτες και ποντίκια.

Αναφέρθηκαν μάλιστα συμπτώματα νεκροφαγίας.

Στα μέσα Μαρτίου συνάμα, σταμάτησε η διανομή άρτου ακόμα και στο Στράτευμα!

Οι δυσβάστακτες συνθήκες διαβίωσης που προκάλεσαν χιλιάδες απώλειες, καθώς και η νέα αποτυχία του Μιαούλη να προσεγγίσει το Μεσολόγγι, έκαναν τους Έλληνες να βλέπουν ως λύση μόνο την Έξοδο.

Έτσι τη νύχτα της Κυριακής των Βαΐων, 10 Απριλίου 1826, οργάνωσαν τις δυνάμεις τους σε 3 σώματα, υπό την αρχηγία του Ν.Μπότσαρη, του Δ.Μακρή και του Κ.Τζαβέλα.

Στο μέσο του τριγώνου που θα σχηματιζόταν, τοποθετήθηκαν τα Γυναικόπαιδα, ώστε να προστατευτούν.

Αλβανοί όμως, είχαν ειδοποιήσει τον Ιμπραήμ για την Έξοδο.

Στις 2:00 το πρωί, έγινε η Απίστευτου Ηρωισμού Έξοδος, η οποία ήταν εντελώς άνιση. 1.300 Έλληνες (ανάμεσα τους, οι Ηγέτες της Εξόδου) και 100 Γυναικόπαιδα, κατάφεραν να διασχίσουν το Στρατόπεδο και να φτάσουν στις πλαγιές του Ζυγού.

Όσοι έμειναν πίσω αναγκάστηκαν να αγωνιστούν σε φονικές οδομαχίες, ενώ όσοι έμειναν στην πόλη (ιερείς, ηλικιωμένοι κτλ), σφαγιάστηκαν. Μερικές εκατοντάδες ακόμα, ανατινάχτηκαν.

Μετα από 1 Έτος, το Μεσολόγγι καταλήφθηκε από 30.000 Οθωμανούς και Αιγυπτίους, οι οποίοι είχαν 8.000 απώλειες.

Συνάμα 13.000 Έλληνες ήταν νεκροί (10.000 άμαχοι).