Ενθουσιασμός Μακεδόνων από Μελά

Από την 1 Σεπτεμβρίου 1904, ο Παύλος Μελάς, όντας στην Μακεδονία και συνάμα, όντας Ηγέτης των Ελληνικών Δυνάμεων σε αυτή, περιπλανήθηκε σε διάφορα χωριά αδιάκοπα, ώστε να συνομιλήσει με Κατοίκους και να τους υπενθυμίσει την Ελληνική Καταγωγή τους.

Οι Ντόπιοι, αντιμετώπισαν με καχυποψία τον Μελά, αλλά με την Πάροδο του χρόνου, οι απίστευτα ήπιες πολιτικές που εφάρμοζε (συμπλοκή μόνο με Ενόπλους, μη εκτέλεση αιχμαλώτων κτλ), γοήτευσαν τον Πληθυσμό.

Για τον Μελά, όπως και άλλους Έλληνες Αξιωματικούς που κατευθύνθηκαν από το Ελληνικό Βασίλειο στη Μακεδονία, η σιωπηρή άρνηση Σλαβόφωνων Χωρικών να αναγνωρίσουν ως Θρησκευτικό τους Ηγέτη τον Βούλγαρο Έξαρχο αντί του Οικουμενικού Πατριάρχη ήταν απόδειξη του Ελληνικού τους Φρονήματος.

Ο Μελάς, θεωρούσε τους Σλαβόφωνους Χωρικούς εξίσου Έλληνες με αυτόν και πίστευε ότι είχαν αλλοφωνήσει ως αποτέλεσμα της ξένης κυριαρχίας, μεταναστεύσεων και έλλειψης Ελληνικής Εκπαίδευσης.

Συνειδητοποιώντας τη δυσκολία ταύτισης των χωρικών με έννοιες Εθνικές, ο Μελάς εξήγησε στους Άνδρες του ότι βάση του Αγώνα που θα διεξήγαγαν ήταν η Θρησκεία, η οποία προσβαλλόταν από τη Δράση των Βουλγάρων.

Ο ίδιος, επέλεξε ως σφραγίδα του το Σταυρό και την επιγραφή «Εν τούτω νίκα», σύμβολα κατανοητά από τους χωρικούς που αποσκοπούσε να προσεταιριστεί.

Από τις 15 Σεπτεμβρίου, έχοντας γυρίσει ένα πολύ μεγάλο μέρος της Μακεδονίας, γοητεύοντας τον Πληθυσμό, ξεκίνησε και Ένοπλη Δράση, κάνοντας επίθεση σε Ομάδες Κομιτατζήδων, Βούλγαρους που είχαν διαπράξει Εγκλήματα κτλ.

Μάλιστα, δεν σκότωνε τους Αιχμαλώτους Κομιτατζήδες, υπό τον όρο πως θα πήγαιναν στην Ελληνική Μητρόπολη και θα δήλωναν υποταγή στον εκεί Μητροπολίτη, όπως τους έβαλε να ορκιστούν σε μία Βίβλο ότι θα πράξουν.

Η επιεικής αυτή στάση προκάλεσε τη μήνιν των Πατριαρχικών του Χωριού, που προσέβλεπαν σε πράξεις Αντεκδίκησης για τις πράξεις Βίας που είχαν διαπράξει οι Βούλγαροι.