Εισβολή Εθνικής Εταιρείας στην Μακεδονία και Επαναστατικό Κάλεσμα.

27 Μαρτίου 1897, 2.000 Άνδρες, (ανάμεσα τους ο Παύλος Μελάς) εισέβαλαν στην Μακεδονία, εν ονόματι της Εθνικής Εταιρείας.

Κατά πάσα πιθανότητα, η Εταιρεία, ήταν συνεννοημένη με την Κυβέρνηση και είχε αποφασιστεί, η Εισβολή των Ατάκτων, να γίνει από την Δυτικότερη Πλευρά των Συνόρων στη Μακεδονία (για να διασφαλίσουν το Αριστερό Άκρο της Εθνικής Εταιρείας και να απειλήσουν το Οθωμανικό Δεξιό).

Σ΄ αυτή τη δύναμη, συμπεριλαμβάνονταν και ένας Λόχος Ιταλών Εθελοντών υπό την Ηγεσία του Τσιπράνι, (Επαναστάτης Διεθνούς Φήμης).

Οι Έλληνες, που έφεραν σύμβολα της Εθνικής Εταιρείας, αποτελούνταν από 2 Τάγματα υπό την Ηγεσία των Πρώην Υπολοχαγών του Ελληνικού Στράτου, Αλέξανδρου Μυλωνά και Γεώργιου Καψαλόπουλου.

Οι Διοικητές των 15 Διμοιριών, ήταν Πασίγνωστοι Μακεδόνες Επαναστάτες.

Όλοι αυτοί, μαζί με Αγιορείτες Μοναχούς, συναντήθηκαν στο χωριό Κονισκός (Ανατολικά Καλαμπάκας), το Απόγευμα της Πέμπτης, 27 Μαρτίου, και αφού μετάλαβαν στην Εκκλησία του Χωριού, δίνοντας τον όρκο "Ελευθερία ή Θάνατος", στις 02.00 το Βράδυ, πέρασαν τα Σύνορα.

Στην Τσούρκα, χωρίστηκαν σε 3 Ομάδες όπου και χτύπησαν 3 Οθωμανικά Φυλάκια (στο Δέντρο, το Φοίνικα και την Περλιάντζια), τα οποία και Ανατίναξαν, συλλαμβάνοντας 8 Αιχμαλώτους (που προσπαθούσαν να διαφύγουν), τους οποίους και απέστειλαν άθικτους στην Καλαμπάκα.

Ακούγοντας τις ανατινάξεις ένας Έλληνας Διοικητής Φυλακίου, που δεν είχε ενημερωθεί σχετικά, εξήλθε του φυλακίου του να δει τι συμβαίνει, αλλά οι Οθωμανοί, νόμιζαν ότι αυτός συντονίζει την Επίθεση και τον τραυμάτισαν.

Τα Φυλάκια, αντάλλαξαν για μισή ώρα πυροβολισμούς και έπειτα, έπαψαν.

Το κύριο σώμα των Ελλήνων, συνέχισε προς το Βαλτινό (Βορειοδυτικά Τρικάλων) του οποίου η φρουρά αποτελούνταν από 2 Λόχους "Νιζάμ" (Τακτικός Οθωμανικός Στρατός).

Οι Νιζάμ, μόλις έμαθαν για τον ερχομό των Εισβολέων, μετά από μερική αντίσταση, κλείστηκαν στο Στρατώνα τους όπου και παραδόθηκαν στον Μυλωνά.

Τότε οι Αρχηγοί των Εισβολέων εξέδωσαν την ακόλουθη προκήρυξη προς όλους τους Μακεδόνες και Ηπειρώτες για γενική Εξέγερση:

Αδελφοί,

Στρατιώται του Χριστού και της Ελευθερίας, υψούμεν την Σημαίαν της Ελευθερίας επί των Ελληνικών Χωρών.

Υπό την σκιάν αυτής ας συγκεντρωθώμεν πάντες και ας αγωνισθώμεν εν έχοντες σύνθημα: Ελευθερία ή Θάνατος.

Το δίκαιον του αγώνος μας αναγνωρίζεται υπό των ελεύθερων λαών και ευλογείται υπό του Θεού.

Η νίκη ταχέως θα στέψει τα Όπλα μας, το κράτος της Τουρκίας δια παντός θα καταλυθή, Ισότης δε Ελευθερία και Αδελφότης θα βασιλεύση εκεί όπου σήμερον Αγρία Τυραννία κυριαρχεί. 

Εμπρός Αδελφοί Έλληνες! Ο Θεός μεθ΄ ημών!

Οι Αρχηγοί της εν Μακεδονία Επαναστάσεως

Οι Έλληνες, συνέχισαν με την Κατάληψη των χωριών Βαλεμίτσι, Κηπουριό, Πηγαδίτσα, Ζάλοβο, Σίτοβο, Κριτάδες, Πλίσια, και Κουρνταστζί, ανατινάζοντας τα Φυλάκια και συλλαμβάνοντας Οθωμανούς Στρατιώτες.

Στο Βελεμίτσι, αποκρούστηκε Σύνταγμα των Νιζάμ, συνελήφθησαν 15 Αιχμάλωτοι και πάρθηκαν διάφορα Πυρομαχικά, Όπλα και 18 Μουλάρια.

Στη Μάχη των Κριτάδων που την υπεράσπιζαν 400 Οθωμανοί, περιήλθαν στους Έλληνες 150 Τουφέκια, μεγάλη Ποσότητα Πυρομαχικών και 25 Αιχμάλωτοι.

Όμως, 5 Μακεδόνες Οπλαρχηγοί ανάμεσα των οποίων και ο Σπουδαίος Γκερμπάς, πέθαναν.