Υπόθεση Πατσίφικο

Τον Απρίλιο του 1847 η Ελληνική Κυβέρνηση ανέμενε τον Γερμανοεβραίο Τραπεζίτη Τζέημς Μάγιερ Ρότσιλντ. Η  χορήγηση ενός Δανείου από την Τράπεζα του στο Παρίσι ήταν απολύτως απαραίτητη.

Το πρόβλημα ήταν ότι η επίσκεψη έπεφτε τη Μεγάλη Εβδομάδα που σύμφωνα με το Έθιμο τη Μεγάλη Παρασκευή έκαιγαν τον Ιούδα.

Το θέαμα δεν θα ήταν καλό για έναν Εβραίο που τον είχαμε και ανάγκη και το κάψιμο απαγορεύθηκε με διάταγμα της Κυβέρνησης.

Η δυσαρέσκεια που προκλήθηκε μεταξύ των Αθηναίων ήταν πολύ μεγάλη. Τη Δευτέρα του Πάσχα πολλοί πολίτες επιχείρησαν να τελέσουν το έθιμο. 

Επενέβη όμως η Αστυνομία και διέλυσε το πλήθος. Τότε, ακολούθησαν ταραχές. Μια ομάδα νεαρών επιτέθηκε στο σπίτι του Εβραίου Δόν Πατσίφικο, επί της οδού Καραϊσκάκη στου Ψυρή και κατέστρεψε με μανία τα πάντα.

Αναφέρω, ότι ο Δαύιδ Πατσίφικο, ήταν Ισπανοεβραίος Τυχοδιώκτης, που εγκαταστάθηκε στην Ελλάδα το 1836 ως Πρόξενος της Πορτογαλίας, ενώ ήταν Βρετανός Υπήκοος.

Το 1842 ωστόσο παύθηκε λόγω καταχρήσεων.

Στη συνέχεια βρισκόταν στον Κύκλο της Δούκισσας της Πλακεντίας και έζησε για κάποιο διάστημα με τα γενναιόδωρα βοηθήματά της.

Αργότερα επιδόθηκε στη Τοκογλυφία με Άγνωστους Πόρους.

Την Μεγάλη Παρασκευή, τρεις ημέρες πριν από την επίθεση εναντίον του σπιτιού του, προκάλεσε το Εκκλησίασμα του Ναού του Αγίου Φιλίππου κατά την Εκφορά του Επιταφίου και χλεύασε τους Χριστιανούς. 

Γλύτωσε το λιντσάρισμα στο παρά πέντε.

Την Δευτέρα του Πάσχα, ο Δον Πατσίφικο, προκάλεσε ξανά τους Έλληνες από το μπαλκόνι του σπιτιού του.

Για αυτό και μια μερίδα Νέων, επιτέθηκε στο Σπίτι του, του κατέστρεψε τα έπιπλα, αλλά τον ίδιο δεν τον πείραξε καθόλου.

Κατέφυγε λοιπόν στη Βρετανική Πρεσβεία και διαμαρτυρήθηκε εντονότατα για την καταστροφή των Πολύτιμων Επίπλων του.

Την επόμενη κιόλας του συμβάντος, ο Βρετανός Πρεσβευτής σερ Έντμοντ Λάιονς, προέβη σε διάβημα προς το Ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών για την καταβολή αποζημίωσης στον θιγέντα με το Αστρονομικό για τα τότε δεδομένα ποσό των 886.736 Δραχμών και 57 Λεπτών!

Το εντυπωσιακό είναι πως ο Λάιονς απαίτησε το ποσό χωρίς να έχει προηγηθεί ούτε μια πρώτη καταγραφή των ζημιών.

Η Ελληνική Κυβέρνηση, φυσικά αρνήθηκε θεωρώντας ότι η υπόθεση αφορά τη Δικαιοσύνη.

Άλλωστε τα Χρήματα που ζητούσε ο Πατσίφικο ξεπερνούσαν σε αξία ακόμη και τα Ανάκτορα του Βασιλιά Όθωνα!

Η άρνηση αυτή έδωσε την ευκαιρία στον τότε Υπουργό Εξωτερικών της Βρετανίας Πάλμερστον να απαιτήσει από την Ελληνική Κυβέρνηση την άμεση καταβολή της αποζημίωσης για τις καταστροφές που υπέστη ο Πατσίφικο.

Επειδή και τότε η Ελληνική Κυβέρνηση δεν συναίνεσε, ο Πάλμερστον έφθασε στο απίστευτο σημείο να διατάξει τον Βρετανικό Στόλο της Μεσογείου να προβεί σε Ναυτικό Αποκλεισμό του Ελληνικού Βασιλείου και στην κατάσχεση Πολεμικών και Εμπορικών Πλοίων!

Ο Πατσίφικο, ένας άνθρωπος γνωστός ως “άτομο μειωμένης αξιοπιστίας και σεβασμού” ήταν απλά το πρόσχημα.

Η Ελλάδα, σύμφωνα με Βρετανούς Κυβερνητικούς Αναλυτές, είχε προσδεθεί επικίνδυνα στο «Ρωσικό Άρμα» Εξωτερικής Πολιτικής με ότι αρνητικό μπορούσε να σημαίνει αυτό για τα Βρετανικά Εμπορικά συμφέροντα στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.

Επιπλέον, η Βρετανία άρχισε να νιώθει τον ισχυρό ανταγωνισμό του Ελληνικού Εμπορικού Ναυτικού, που ήδη είχε γίνει πρώτη σημαία στην Δουνάβια Ναυσιπλοΐα.

Η Ελλάδα έπρεπε να "επανέλθει" με Βίαιο και Ωμό τρόπο στην "τάξη" και να κατανοήσει ως Θαλάσσιο Κράτος ότι δεν μπορούσε να παρεκκλίνει από την πολιτική της Αγγλίας και της Ευρώπης.

Όποτε συνέβαινε αυτό τα Βρετανικά Πολεμικά Πλοία θα εμφανίζονταν για "Εθιμοτυπικές Επισκέψεις".

Ο Βρετανικός Ναυτικός Αποκλεισμός, δεν αφορούσε μόνο την υπόθεση Πατσίφικο. Είχε ακόμη και εδαφικές διεκδικήσεις στο όνομα του Βρετανικού Προτεκτοράτου των Ιονίων Νήσων. Ο Αποκλεισμός λοιπόν, έγινε για:

Α) Διεκδικήσεις που αφορούσαν τα νησιά Σαπιέντζα και Ελαφόνησο.

Β) Αποζημίωση για έξι Επτανησιακά Πλοιάρια που έπεσαν θύματα πειρατείας.

Γ) Ικανοποίηση για καθύβριση της Βρετανικής Σημαίας. 

Δ) Ασέβεια προς τον Βρετανό Πρόξενο Μπόυντ.

Ε) Αποζημίωση για δυο κακοποιημένους Επτανήσιους στον Πύργο.

ΣΤ) Αποζημίωση για τον Αγρό του Φίνλεϊ που περιλήφθηκε χωρίς αποζημίωση στον Βασιλικό Κήπο.

Τελικά μετά από εντονότατη διαμαρτυρία της Γαλλίας και παρέμβαση της Ρωσίας ο Ναυτικός Αποκλεισμός, ήρθη στις 15 Απριλίου του 1850 και το ζήτημα της αποζημίωσης του Πατσίφικο παραπέμφθηκε σε Διεθνή Διαιτησία. 

Ορίστηκε Επιτροπή Διαιτησίας η οποία και εξακρίβωσε πως η ζημία που τελικά είχε υποστεί ο Πατσίφικο ήταν μόλις 3.750 δραχμές, με αρκετές αμφιβολίες, αφού και ο ίδιος δεν κατάφερε να αποδείξει τον τρόπο απόκτησης των καταλογιζομένων ειδών.

Έτσι, αφενός η Ελληνική Κυβέρνηση κατέβαλε στον Πατσίφικο το ποσό των 3.750 δραχμών και αφετέρου επεστράφη σε αυτήν το υπόλοιπο ποσό εκ 330.000 δραχμών που είχε εν τω μεταξύ καταθέσει στη Βρετανία, ως εγγύηση, για την Άρση του Αποκλεισμού.

Στη Βρετανία προκλήθηκε Κυβερνητική Κρίση εξαιτίας της Γαλλικής και Ρωσικής εμπλοκής.

Η Βασίλισσα επέπληξε τον Υπουργό που υπερασπίστηκε τον εαυτό του με μία πεντάωρη ομιλία στη βουλή.

Στην Ελλάδα το πάλαι ποτέ κραταιό Αγγλικό Κόμμα έχασε πολύ σημαντικό μέρος της επιρροής του.

Ο Ιωάννης Μακρυγιάννης γράφει: "Και ένας Μεγάλος Στόλος των Σκύλων μας έχουν μπλόκον οπούναι περίπου από τρεις μήνες και μας πήραν όλα τα Καράβια και μας κατακερμάτισαν όλο το Εμπόριο και τζαλαπάτησαν την Σημαίαν μας και πεθαίνουν της πείνας οι ανθρώποι των Νησιών".