Η Μπουμπουλίνα του Μακεδονικού Αγώνος

Κατά τον Μακεδονικό Αγώνα, πέρα από τους Μακεδονομάχους, σημαντική θέση είχαν όσοι έτρεφαν, έκρυβαν ή πληροφορούσαν τους Μακεδονομάχους.

Σε αυτή την Κατηγορία, ανήκαν πολλές Γυναίκες οι οποίες απεδείχθησαν πολύ πιο Ανώτερες από τους Άνδρες.

Μία από αυτές, ήταν η Δασκάλα Βελίκα Τραΐκου.

Η Βελίκα, το 1900, διορίστηκε ως Δασκάλα σε Ορμητήριο Κομιτατζήδων. Την Καρατζόβα (Κοντά στην Έδεσσα)

Τον Αύγουστο του 1901 έγινε Σύσκεψη Ελλήνων Πατριωτών στο Μοναστήρι.

Εκεί έφτασε και η Βελίκα η οποία κατέθεσε προτάσεις.

Λίγο αργότερα, ο Ίων Δραγούμης, ως Πρόξενος της Ελλάδας στο Μοναστήρι, Φθινόπωρο 1901, οργάνωσε τον Μακεδονικό Αγώνα.

Έτσι, αναζητούσε Πρόσωπο Πλήρους Εμπιστοσύνης, Μορφωμένο, σε Νεαρή Ηλικία, ώστε να μεταφέρει μηνύματα από το Κέντρο του Αγώνα στην Υπόλοιπη Μακεδονία.

Συνιστούσε να είναι Γενναίο, να αντέχει τις Κακουχίες και να προτίθεται να δώσει και την Ζωή του.

Προς έκπληξη όλων, στάλθηκε η Βελίκα.

Ο Δραγούμης, σύντομα κατάλαβε γιατί στάλθηκε η Βελίκα.

Η Βελίκα, γνώριζε άπταιστα Τουρκικά και Βουλγαρικά και παρίστανε είτε τη Μισότρελη Τουρκάλα Χωρική, είτε την Βουλγάρα Ραδικού ή Γαλατού, γυρίζοντας παντού και μαθαίνοντας πολλά.

Τα Γράμματα τα έραβε στο Φουστάνι της, είτε τα έκρυβε στις Πανέμορφες Πλεξίδες της, κάνοντας διαδρομές σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα.

Έτσι, έγινε το μάτι και το αυτί του Αγώνα.

Όμως σε μια Αποστολή στα Γιαννιτσά τον Αύγουστο του 1904, οι Κομιτατζήδες την αντιλήφθηκαν, την συνέλαβαν και την βασάνισαν με Απίστευτη Αγριότητα, ώστε να μαρτυρήσει ο,τι ήξερε.

Η Βελίκα, δεν είπε ούτε μια Κουβέντα.

Μετά από Τραγικά Βασανιστήρια, η Ηρωίδα Μακεδονομάχος, Βελίκα Τραΐκου, πήρε τα Μυστικά στον Τάφο της (28 Αυγούστου 1904)

Δολοφόνος της, ήταν ο Αποστόλ Πέτκωφ.

Μεταφέρθηκε στην Θεσσαλονίκη, ετάφη με όλες τις Τιμές και μια λαοθάλασσα, θρήνησε.

Έτσι, έμεινε στην Ιστορία ως "Η Μπουμπουλίνα του Μακεδονικού Αγώνα".